Wythnos Addysg Oedolion Cymru – dathlu grym addysg bellach gyda Rose Probert

Er trafferthion gyda hunanhyder a gofalu am aelodau teulu, mae Rosemary Probert yn profi y gall addysg drechu rhwystrau personol

Mae llawer o gamsyniadau am addysg ac un ohonynt yw mai dim ond un cynnig a gewch arni mewn bywyd. Ni allai hyn fod ymhellach o’r gwirionedd yng nghyswllt Wythnos Addysg Oedolion Cymru a Gwobrau Ysbrydoli.

Mae Gwobrau Ysbrydoli yn dathlu llwyddiannau unigolion o fewn Cymru mewn nifer o gategorïau. Mae’n canolbwyntio ar y newidiadau a wnaeth pobl i’w bywydau a’r gymuned o’u hamgylch gydag addysg yn greiddiol i’r cyfan.

Enillodd Rosemary Probert wobr Ysbrydoli am Gynnydd Rhagorol drwy Ddysgu yng ngwobrau 2016 ac mae ei stori yn cadarnhau pam fod y gwobrau hyn mor bwysig.

Er cyfrifoldebau adref ac iddi gael rhai agweddau o addysg yn heriol, gallodd lunio gyrfa wrth ei bodd drwy feithrin y sgiliau a ddaeth i hi’n naturiol.

Roedd gennyf ddiddordeb sut y llywiodd Rose ei ffordd drwy’r rhwystrau hyn a dysgu am ei thaith.

Safeera Sarjoo: Sut beth oedd eich perthynas gynnar gydag addysg? Oeddech chi’n mwynhau dysgu a beth oedd eich uchelgais?

Rosemary Probert: Fe wnes fwynhau addysg ond yn cael rhai agweddau yn anodd, er enghraifft darllen. Roedd darllen yn anodd gan fy mod yn dod o deulu un rhiant gyda dau sibling, un ohonynt gydag anabledd corfforol a meddyliol. Fel canlyniad, byddai amser yn brin i eistedd lawr gyda mam i ddarllen. Nid oedd gennyf hunanhyder i fy ngwthio fy hun.

Fe wnes fwynhau fy mlynyddoedd yn yr ysgol gynradd gan nad oedd gen i fawr o bryderon heblaw mynd i’r ysgol. Roedd yr ysgol uwchradd yn iawn hefyd ond yn anffodus roeddwn yn cael cysyniad mathemateg yn anodd iawn. Rwy’n teimlo mai dyma lle wnes ganiatáu i fy rhwystrau ymyrryd gyda fy TGAU ac fe wnes adael yr ysgol gyda graddau isel.

Oherwydd diffyg hunanhyder, doedd gen i ddim disgwyliadau mawr nac uchelgais i ddweud beth oeddwn eisiau ei wneud fel gyrfa. Roeddwn bob amser wedi mwynhau helpu a gofalu am bobl, gan y byddwn wedi cael fy nghyfrif fel gofalwr ifanc gan fy mod yn gofalu am fy mrawd anabl gyda mam. Felly mae’n debyg mai gweithio gyda phlant sydd ag anghenion dysgu ychwanegol oedd fy llwybr gyrfa.

SS: Beth fyddech chi’n ddweud oedd y prif rwystrau wnaeth eich wynebu?
RP: Fe fyddwn yn dweud mai’r rhwystrau i fi oedd hunanhyder, canlyniadau TGAU gwael a gofalu am frawd anabl. Fe wnaeth pethau newid ar ôl dosbarth Addysg Oedolion Launch yn yr ysgol gynradd leol ym Monkton. Roeddwn yn ffrind yn gydlynydd bryd hynny a gofynnodd i mi os hoffwn ymuno â dosbarth TGAU Saesneg. Oherwydd fy ngwaith ar y pryd – a lle rwyf yn gweithio ar hyn o bryd – cefnogi plant gydag anghenion dysgu ychwanegol yn fy ysgol uwchradd leol, credais y byddai’n dda i symud ymlaen gyda fy nodau gyrfa.

SS: Beth wnaeth eich cymell i droi at addysg?
RP: Yr hyn wnaeth fy nghymell oedd bod o amgylch modelau rôl cadarnhaol yr oeddwn eisiau gweithio gyda nhw a chredu bob amser y byddwn ac y gallwn gyflawni unrhyw beth os oeddwn eisiau hynny. Gan mod i’n gweithio mewn gosodiad addysg, roedd gen i ddiddordeb yn y ffordd mae’r system yn gweithio a beth oedd y sbardun i’r llywodraeth wneud polisïau a newidiadau. Felly, mae’n debyg mai cywreinrwydd gafodd fi yn ôl i addysg a chael mam gefnogol a wnaeth fy helpu i ofalu am fy merch oedd yn fach ar y pryd fel y gallwn fynd i’r darlithoedd a dosbarthiadau.

SS: Beth wnaethoch chi fwynhau fwyaf am y cwrs TGAU Saesneg gyda Launch?
RP: Yr hyn roeddwn yn ei fwynhau oedd bod yn rhan o ddysgu heb neb yn edrych i lawr arnaf neu’n gwneud hwyl ar fy mhen os oeddwn yn gwneud camgymeriad.

Hefyd gwybod ein bod i gyd yn yr un cwch eisiau cael TGAU am y tro cyntaf a gwella ein canlyniad. Fy mwynhad mwyaf oedd pan welais ein tiwtor a gwybod ar unwaith mod i’n mynd i fwynhau a dysgu. Roedd y tiwtor yn athro gwych ac roeddwn yn teimlo’n gartrefol. Rheswm arall y gwnes gymryd rhan oherwydd ei fod yn fy nghymuned a gyda phobl roeddwn yn eu hadnabod.

SS: Sut gwnaeth addysg eich arwain i ennill gwobr Ysbrydoli yn 2016?
RP: Hyd heddiw, rwy’n dal wedi fy synnu a rhyfeddu i mi ennill y wobr. Ar ôl gwneud TGAU Saesneg, roedd gen i hyder i astudio ymhellach ar ôl cael gradd B. Cefais gyfle i astudio am radd eto o ddysgu yn y gymuned Launch o Brifysgol Y Drindod Dewi Sant, Caerfyrddin. Fe wnes astudio gradd sylfaen mewn Astudiaethau Cynhwysol mewn Addysg a chael BA Anrhydedd dosbarth cyntaf. Yr hyn oedd yn unigryw oedd bod y darlithwyr yn dod atom ni. Nid wyf wedi edrych yn ôl ers y diwrnod hwnnw. Mae fy nhaith dysgu wedi bod yn wych a diddorol. Alla i ddim diolch i’r bobl oedd yn gysylltiedig am roi cyfle i fi lwyddo ac i fod yn fodel rôl cadarnhaol ar gyfer addysg oedolion.

SS: Fe ddwedoch chi fod gennych ddiffyg hunanhyder gyda mathemateg ond oedd gofalu am eich brawd yn rhoi unrhyw fath o hwb i’ch hyder? Allai hynny fod wedi bod yn arwydd mai gweithio gyda phobl fyddai cyfeiriad eich gyrfa?
RP: Roeddwn bob amser yn brin o hunanhyder mewn gosodiad addysgol, yn arbennig oherwydd fod gennyf gywilydd na fedrwn wneud peth o’r gwaith gystal â fy nghyfoedion. Mae’n debyg fod gofalu wedi bod yn rhan o fy DNA erioed gan mod i wedi bod yn ei wneud ers pan oeddwn yn dair oed yn delio gyda thrawiadau fy mrawd. Wedyn daeth gofalu yn rhywbeth naturiol ac roeddwn yn gallu dangos cydymdeimlad a dealltwriaeth o anghenion unigolyn.

SS: Pam ydych chi’n credu fod digwyddiadau fel yr Wythnos Addysg Oedolion yn bwysig i godi ymwybyddiaeth?
RP: Mae’r Wythnos Addysg Oedolion yn hanfodol i roi cyfle i oedolion chwilio am gyrsiau perthnasol at eu dant. Efallai nad yw rhai oedolion yn gwybod pa gyrsiau sydd ar gael. Dyna pam fod yr Wythnos Addysg Oedolion yn ffordd wych i gysylltu gyda’r cyhoedd a darpar ddysgwyr. Oni bai am fy nosbarthiadau addysg oedolion, fyddwn i ddim yn y sefyllfa wych rwyf ynddi heddiw. Cofiwch ein bod i gyd yn yr un cwch felly peidiwch gadael i’ch ofnau sefyll yn y ffordd. Bydd darparwyr ac athrawon y cyrsiau yn eich llywio bob cam o’r ffordd.

SS: Oes gennych chi unrhyw gyngor ar gyfer pobl a all fod yn meddwl am fynd yn ôl i addysg?
RP: Fy nghyngor fyddai cymryd y cam cyntaf i daith ddisgleiriach, hwyliog a diddorol. Wyddoch chi byth lle gallai fynd â chi. Edrychwch arnaf i, mae gen i radd, gwobr am gynnydd a nawr swydd wych yng ngofal fy nosbarth anghenion arbennig fy hun. Gwnewch rywbeth drosoch eich hunan. Cyrhaeddwch ac anelwch yn uchel.

Safeera yw Golygydd Hotcourses ac mae’n newyddiadurwraig o Brifysgol Kingston. Bob amser yn ymholgar, mae ei hysgrifennu yn cwmpasu nifer o feysydd fel cynaliadwyedd, ffasiwn, ffordd o fyw a bellach addysg. Aeth ei chred nad ydych byth yn stopio dysgu a’i natur angerddol â hi i ddinas Efrog Newydd fel rhan o’i gradd ac ar  draws y tonfeddi ar radio cenedlaethol yn siarad am y materion sy’n bwysig iddi.